Oordeel: Voor EU-organisaties is Sluis Workspace de betere keuze, omdat mensen inloggen met Microsoft, Google of Apple en chat, agents, Skills en Knowledge op één plek krijgen, omdat uitsluitend EU-routering en omkeerbare pseudonimisering van persoonsgegevens bij elk verzoek worden afgedwongen, en omdat één gebruiksafhankelijke rekening (lijstprijs van de provider plus 10%, geen seatkosten) en één hash-gekoppeld auditspoor een stapel licenties en logs vervangen.
«ChatGPT-alternatief» kan een plek betekenen waar medewerkers met modellen chatten, een platform waar teams agents bouwen, of een controlelaag vóór de modellen waar je al voor betaalt. Deze pagina behandelt de eerste twee, voor organisaties in de EU die een verdedigbaar antwoord nodig hebben op «waar gaan onze gegevens heen, en wie kan zien wat er is gebeurd». Ze is geschreven door Sluis, dus lees onze rij zoals je elke leverancierspagina leest. Elke andere rij hebben we gecontroleerd aan de hand van de eigen documentatie van de leverancier; de bronnen staan aan het eind.
Waarop we vergeleken
Marketingpagina's voor AI voor medewerkers zeggen vaak «veilig» en «AVG-conform». Die woorden maken geen onderscheid tussen producten. Deze criteria wel:
- Hosting en wie het beheert. Waar de applicatie draait, en welke rechtspersoon haar beheert.
- Waar modelinferentie plaatsvindt. Opslag in de EU is niet hetzelfde als inferentie in de EU. Vraag om beide.
- Residentiecontrole. Kan een beheerder beperken waarheen verzoeken mogen gaan, en wordt dat afgedwongen of alleen gedocumenteerd?
- Persoonsgegevens in prompts. Detecteert en verwijdert het product persoonsgegevens voordat een prompt het model bereikt, of rekent het op de zorgvuldigheid van medewerkers?
- Auditspoor. Wat kan een beheerder of auditor achteraf bekijken?
- Identiteit en beheer. SSO, rolscheiding, enterprise-controles.
- Certificeringen. Onafhankelijke verklaringen die de leverancier zelf publiceert.
- Prijsmodel. Per seat, per gebruik of op maat geoffreerd.
- Zelf hosten. Of je het kunt draaien op infrastructuur die je zelf beheert.
De opties in één oogopslag
| Sluis Workspace | Mistral (Le Chat, nu Vibe) | Langdock | Open WebUI (zelf gehost) | ChatGPT Enterprise | Microsoft Copilot | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hosting | In de EU gehoste beheerde dienst van 7Lab B.V., Amsterdam | Standaard EU, optioneel US-endpoint | Multi-tenant op Microsoft Azure binnen de EU | Je eigen infrastructuur | OpenAI, met EU-optie voor opslag in rust voor nieuwe werkruimtes | Microsoft 365-tenant, EU Data Boundary |
| Inferentielocatie | Standaard alleen EU, anders vóór verzending geweigerd | Modellen van Mistral standaard vanuit de EU geserveerd; sommige functies kunnen data naar buiten overdragen | De meeste modellen gehost in de EU, configureerbaar | Welk model je ook koppelt | GPU-inferentie binnen de regio voor in aanmerking komende Enterprise-klanten | EU-verkeer blijft binnen de grens, behalve modellen van Anthropic |
| Afdwingen van residentie | Organisatiebeleid afgedwongen per verzoek, met auditvermelding bij wijzigingen | Enterprise kan sommige functies buiten de EU uitschakelen | Configureerbaar per werkruimte | Bouw je zelf | Ingesteld bij het aanmaken van de werkruimte | Gebaseerd op tenant en licentie |
| Verwijderen van persoonsgegevens vóór het model | Detectie en omkeerbare pseudonimisering vóór verzending | In de bronnen die we controleerden niet gedocumenteerd als ingebouwde stap | In de bronnen die we controleerden niet gedocumenteerd als ingebouwde stap | Niet ingebouwd als beleidslaag | In de bronnen die we controleerden niet gedocumenteerd als ingebouwde stap | Purview-controles, inhoudsfilters |
| Inloggen en SSO | Microsoft (Entra ID), Google, Apple; passkeys en authenticator-app; SAML en SCIM op aanvraag (enterprise) | SAML-SSO bij Enterprise | SSO, SCIM en SAML bij Business | Configureer je zelf | SAML-SSO en SCIM | Entra ID |
| Audit | Hash-gekoppeld grootboek, offline te verifiëren, gegroepeerd per verzoek | Auditlogs vermeld bij Team en Enterprise | Governance-add-on (gratis tot 1 januari 2027) | Bouw je zelf | Hier niet beoordeeld | Hier niet beoordeeld |
| Gepubliceerde certificeringen | ISO 27001-gecertificeerd | SOC 2 Type II, ISO 27001/27701 | ISO 27001, SOC 2 Type II | Geen (een softwareproject) | SOC 2 Type 2, ISO 27001, CSA STAR | ISO 27001, ISO 42001 en andere |
| Prijsmodel | Lijstprijs van de provider plus 10%, geen seatkosten, vooruitbetaald vanaf € 25 | Free, Pro en Team per seat, Enterprise op maat | Per seat (Business € 25), enterprise op maat | Gratis te gebruiken, enterprise-licentie optioneel | Per seat, offerte | Add-on per gebruiker bij Microsoft 365 (Copilot Business € 18,20) |
| Zelf hosten | Optionele enterprise-appliance (Sluis Edge) | Enterprise-implementaties | Single-tenant vanaf 2.000 seats; eigen cloud en on-premises vanaf 5.000 | Ja | Nee | Nee |
| Beste voor | EU-organisaties: Sluis | Een EU-modelstack van één leverancier | Uitrol met seatprijzen en workflows | Teams met een platformgroep | Teams die het ChatGPT-product willen | Microsoft 365-omgevingen |
1. Sluis Workspace
Sluis Workspace is de helft van Sluis die op medewerkers is gericht. Iedereen logt in met Microsoft, Google of Apple en komt in één werkomgeving voor chat, agents, Skills en Knowledge. Er zijn geen seatlicenties te beheren. Het zit achter dezelfde poort als de Sluis-gateway, dus een Workspace-bericht en een API-aanroep worden door één beleid geïnspecteerd, gerouteerd en gelogd. Details staan op de pagina over Sluis Workspace.
Gebruiksgemak. Je bouwt een agent door hem in een chat te beschrijven. Skills hebben versiebeheer en kunnen worden gepubliceerd naar de organisatie, Knowledge kan privé of gedeeld zijn, en spreadsheets en presentaties gaan erin en komen eruit. Dezelfde werkomgeving is beschikbaar in de browser, met apps voor macOS, Windows, Linux, iOS en Android op de downloadpagina.
Helderheid. Eén beleid dekt chat, API-verkeer en coderingsagents. De console toont per verzoek één auditregel met de controles eronder gegroepeerd, plus workloads, budgetten en een uitgavenoverzicht. De rekening is één gebruiksafhankelijke regel: lijstprijs van de provider plus 10%, zonder seatkosten en zonder platformabonnement.
Databeveiliging.
- Residentie is beleid, geen belofte. De standaard staat alleen het EU-rechtsgebied toe. Een verzoek dat een provider buiten de toegestane set zou bereiken, wordt vóór verzending met een 403 geweigerd, dus modellen van OpenAI blijven bijvoorbeeld geblokkeerd totdat een eigenaar het Amerikaanse rechtsgebied toestaat met een vastgelegde bevestiging van de overdrachtsvoorwaarden. EU-eigendom van de provider is een aparte, strengere instelling.
- Persoonsgegevens. Gevoelige waarden worden vóór verzending gedetecteerd en omkeerbaar gepseudonimiseerd, en de «TOKEN»-plaatsaanduidingen worden op de terugweg hersteld. Een hash-gekoppeld auditgrootboek legt vast welk beleid is uitgevoerd, en je kunt de keten offline verifiëren.
- ISO 27001-gecertificeerd, beheerd door Sluis van SevenLab, rechtspersoon 7Lab B.V. in Amsterdam, met Sluis Edge beschikbaar voor zelf hosten bij een enterprise-contract.
Functionaliteit van de werkomgeving. Agentgeheugen, geplande agents, subagents, een huisstijl, een redeneerniveau per chat, beeldgeneratie, MCP-tools en meerdere modelproviders op één plek, allemaal op een gateway die in Rust is gebouwd.
Inloggen en beheer. Sluis biedt SSO met Microsoft Entra ID, Google en Apple, plus tweefactorauthenticatie via authenticator-app of passkey die eigenaren kunnen verplichten. SAML en SCIM zijn voor enterprise-contracten op aanvraag beschikbaar.
Wat je moet afwegen: detectie is niet perfect, en het gebruik van Sluis maakt je op zichzelf niet AVG- of HIPAA-compliant. Verkeer van de Agent Harness (de gecontroleerde route voor lokale coderingsagents) is de uitzondering op residentie, omdat het providerabonnement de regio van de dienstverlening bepaalt en Sluis die als niet-geverifieerd vastlegt. Self-service kent geen gratis laag en begint met minimaal € 25 aan vooruitbetaald tegoed. De desktop-apps zijn alpha-versies.
Als je ook API-verkeer en coderingsagents met hetzelfde beleid wilt beheren, zie dan AI-gateways voor EU-organisaties vergeleken.
2. Mistral Le Chat (nu Vibe)
Mistral is een Franse modelprovider met een eigen assistent. Het helpcentrum stelt dat data standaard in de Europese Unie wordt gehost, en dat je expliciet een US API-endpoint kunt gebruiken, waarbij data in de Verenigde Staten wordt gehost. Het stelt ook dat, afhankelijk van de functie, data tijdelijk buiten de EU kan worden overgedragen naar de subverwerkers die in het Trust Center staan, onder standaardcontractbepalingen, en dat Enterprise-klanten sommige van die functies op organisatieniveau kunnen uitschakelen. Mistral zegt te voldoen aan de SOC 2 Type II- en ISO 27001/27701-raamwerken.
Het past bij een modelstack van één leverancier met hoofdkantoor in de EU. Zie de gedetailleerde vergelijking van Sluis met Mistral Le Chat.
3. Langdock
Langdock is een Duits platform voor het uitrollen van AI onder medewerkers: chat, eigen agents, workflows en een API. De beveiligingspagina vermeldt ISO 27001-certificering en een SOC 2 Type II-audit, geen training op klantdata en een multi-tenant implementatie gehost op Microsoft Azure binnen de EU. De applicatie en de meeste modellen worden in de EU gehost, en de modelkeuze is configureerbaar. Single-tenant SaaS begint bij 2.000 seats, en bring-your-own-cloud en on-premises implementaties bij 5.000 seats. Het Business-abonnement, vermeld voor maximaal 1.000 gebruikers, bevat SSO, SCIM en SAML.
Zie de vergelijking van Sluis met Langdock.
4. Zelf gehoste opties: Open WebUI en vergelijkbare
Een open interface op je eigen servers draaien is het meest directe antwoord op «waar gaan de gegevens heen». Open WebUI is een voorbeeld, en het combineert met elke modelbackend die je koppelt, inclusief modellen die je zelf host.
Twee kanttekeningen. Ten eerste neem je het beheer op je: updates, authenticatie, logging, bewaartermijnen, back-ups en het werk om een beleidslaag te bouwen. Ten tweede is de licentie gewijzigd. De documentatie van het project stelt dat code tot en met v0.6.5 BSD-3-Clause is, en dat vanaf v0.6.6 (april 2025) een brandingclausule geldt: je mag de Open WebUI-branding niet verwijderen of wijzigen, tenzij je in een periode van 30 dagen 50 of minder gebruikers hebt, schriftelijke toestemming hebt of een enterprise-licentie bezit. Het project zegt dat dit geen door OSI goedgekeurde open-sourcelicentie is. Intern gebruik op elke schaal is toegestaan met de branding intact.
5. ChatGPT Enterprise
OpenAI biedt dataresidentie in Europa voor ChatGPT Enterprise en Edu. Nieuwe werkruimtes kunnen klantinhoud in rust in de regio opslaan, waaronder gesprekken, geüploade bestanden en aangepaste GPT's. In aanmerking komende klanten met residentie ingeschakeld kunnen inferentieresidentie toevoegen, waarmee GPU-inferentie op inhoud binnen de scope in Europa, de VS of de VAE blijft. OpenAI noemt SOC 2 Type 2, ISO 27001 en CSA STAR onder zijn certificeringen, documenteert SAML-SSO en SCIM, publiceert een verwerkersovereenkomst en stelt dat data van zakelijke abonnementen standaard niet voor training wordt gebruikt.
Residentie geldt voor nieuwe werkruimtes, dekt de gegevenstypen die OpenAI noemt en hangt af van je contract. Het is een modelmenu van één leverancier, en OpenAI is een Amerikaans bedrijf, wat telt als je juridische analyse toegang tot data door een buitenlands rechtsgebied omvat. Zie de vergelijking van Sluis met ChatGPT Enterprise.
6. Microsoft Copilot
Copilot werkt op je bestaande Microsoft 365-rechten en -inhoud. Microsoft stelt dat Copilot een EU Data Boundary-dienst is, dat EU-verkeer binnen de grens blijft, dat prompts en antwoorden niet worden gebruikt om foundation models te trainen en dat het ISO 27001, ISO 42001 en andere certificeringen bezit. Twee details verdienen aandacht: modellen die Anthropic als subverwerker levert, vallen momenteel buiten de EU Data Boundary, en Microsoft zegt dat LLM-aanroepen bij hoge belasting naar andere regio's kunnen gaan, waarbij de waarborgen van de EU Data Boundary voor EU-gebruikers gelden. Copilot Business wordt verkocht als add-on van € 18,20 per gebruiker per maand (jaarlijks, exclusief btw) bij een kwalificerende Microsoft 365-licentie.
Zie de vergelijking van Sluis met Microsoft 365 Copilot. De equivalenten van Anthropic en Google komen aan bod in Sluis versus Claude for Work en Sluis versus Gemini for Workspace.
Hoe kies je
- Je hebt één afgedwongen beleid nodig voor chat van medewerkers, API-verkeer en coderingsagents, eenvoudig inloggen, een auditspoor dat je offline kunt verifiëren en gebruiksafhankelijke prijzen: Sluis.
- Je wilt vooral hulp binnen de Office-apps: Copilot.
- Je mensen willen het ChatGPT-product en je contract dekt EU-residentie: ChatGPT Enterprise.
- Je wilt een modelleverancier met hoofdkantoor in de EU en een eigen assistent: Mistral.
- Je wilt een in de EU beheerde werkomgeving met seatprijzen en workflowtools: Langdock.
- Je hebt een platformteam en bouwt de governance zelf: Open WebUI of een vergelijkbare interface.
Wie nog steeds voor de anderen kiest
- Microsoft Copilot, als het meeste werk in Word, Excel en Outlook gebeurt.
- ChatGPT Enterprise, als je de productfuncties van OpenAI nodig hebt en je contract residentie al dekt.
- Mistral, als een EU-modelleverancier zelf een eis is.
- Een zelf gehoste interface, als geen enkele beheerde dienst acceptabel is voor je beveiligingsteam (of Sluis Edge bij een enterprise-contract).
Ons oordeel
Sluis Workspace is de betere keuze voor EU-organisaties: één login met Microsoft, Google of Apple, één werkomgeving voor chat, agents, Skills en Knowledge, per verzoek afgedwongen uitsluitend EU-routering en pseudonimisering, een controleerbaar auditspoor en één gebruiksafhankelijke rekening zonder seats. Zie Sluis Workspace en de prijzen.
Veelgestelde vragen
Wat is het beste Europese alternatief voor ChatGPT voor een bedrijf?
Voor EU-organisaties zetten we Sluis Workspace op één: afgedwongen uitsluitend EU-routering, omkeerbare pseudonimisering van persoonsgegevens vóór verzending, een hash-gekoppeld auditlog en een agentwerkomgeving zonder seatlicenties. Mistral Le Chat en Langdock zijn in de EU beheerde alternatieven en Open WebUI is de zelf gehoste route. Controleer de antwoorden van elke leverancier schriftelijk.
Betekent EU-dataresidentie dat het model in de EU draait?
Niet noodzakelijk. Opslag in rust en inferentielocatie zijn aparte toezeggingen, en sommige producten routeren een deel van de modellen of functies buiten de EU. Sluis weigert verzoeken aan providers buiten de toegestane rechtsgebieden voordat ze worden verzonden. Vraag elke leverancier om beide toezeggingen schriftelijk.
Kunnen we een AI-werkomgeving voor medewerkers zelf hosten?
Ja. Open WebUI is de gebruikelijke keuze, met de hierboven beschreven brandingvoorwaarden. Langdock biedt on-premises implementatie vanaf 5.000 seats, en Sluis biedt Sluis Edge, een zelf gehoste appliance voor enterprise. De interface zelf hosten bepaalt op zichzelf niet waar het model draait, dus controleer ook de modelkant.
Hoe verhoudt de prijs van Sluis Workspace zich tot tools met een prijs per seat?
Sluis rekent de lijstprijs van de provider plus 10% voor beheerde modellen, zonder seatkosten en zonder abonnement, vereist vooruitbetaald tegoed van minimaal € 25 en voegt toeslagen voor betaalmethoden toe. Je betaalt voor wat wordt gebruikt, dus incidentele gebruikers en agents kosten niets extra. Tools met een seatprijs kunnen per persoon goedkoper zijn bij intensief, gelijkmatig gebruik.
Is Sluis gecertificeerd?
Sluis is ISO 27001-gecertificeerd. Het claimt geen AVG- of HIPAA-compliance als eigenschap van het product: de documentatie zegt dat het gebruik van Sluis op zichzelf geen van beide vaststelt, en dat detectie van persoonsgegevens niet perfect is.
Bronnen
- Sluis documentation, full text
- Sluis Workspace
- Sluis pricing
- Mistral: where do you store my data
- Mistral pricing and plans
- Mistral: SOC 2 and ISO 27001 certification
- Langdock security and compliance
- Langdock pricing
- Open WebUI licence
- OpenAI Help Center: data residency and inference residency for ChatGPT
- Microsoft: data, privacy and security for Microsoft Copilot
- Microsoft: what is the EU Data Boundary
- Microsoft: Copilot-abonnementen en prijzen (Nederland, euro)