Ga naar de inhoud
Gidsen

DPIA voor ChatGPT en alternatieven op de werkvloer

Gebruiken medewerkers ChatGPT met persoonsgegevens, dan vraagt de AVG in de praktijk vaak om een DPIA voordat het gebruik begint.

Plan een gesprek met de oprichters

ISO 27001-gecertificeerd

Laatst gecontroleerd
19 november 2026
Leestijd
17 min

Een Sluis-gids voor privacy officers en functionarissen gegevensbescherming. Laatst gecontroleerd op 19 november 2026.

Gebruiken medewerkers ChatGPT met persoonsgegevens, dan vraagt de AVG in de praktijk vaak om een DPIA voordat het gebruik begint. Deze gids laat zien hoe je dat toetst aan de negen criteria van de toezichthouders, wat de DPIA moet bevatten, welke risico's en maatregelen erin horen en welke feiten je per AI-leverancier moet verzamelen. Het is informatie en geen juridisch advies: de beoordeling blijft die van jouw organisatie, met jouw FG.

Kort samengevat

  • Is een DPIA nodig? In de praktijk meestal wel: zodra medewerkers op enige schaal persoonsgegevens invoeren, of zodra je medewerkers via de tool monitort. De AP-vuistregel is een DPIA bij twee of meer van de negen criteria. Medewerkers tellen als kwetsbare betrokkenen (ongelijke machtsverhouding) en generatieve AI geldt als nieuwe technologie, dus twee criteria zijn snel gehaald.
  • Een pilot telt mee. Ook bij een pilot met generatieve AI kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, en dan is een DPIA nodig.
  • Wie doet het? De verwerkingsverantwoordelijke, dus jouw organisatie. De FG moet om advies worden gevraagd en dat advies leg je vast. De verwerker moet je ondersteunen.
  • Wat staat erin? Minimaal vier onderdelen (artikel 35 lid 7 AVG): een systematische beschrijving met doelen, een beoordeling van noodzaak en evenredigheid, een risicobeoordeling en de beoogde maatregelen.
  • Hoog restrisico? Dan raadpleeg je de AP voordat je start (artikel 36 AVG).
  • Hoe vaak, en hoeveel? Een DPIA is een doorlopend proces: de AP adviseert periodiek te herhalen, bijvoorbeeld eens per drie jaar, en opnieuw bij wijzigingen. Maak er één per verwerkingsdoel, niet per tool, en voer hem zelf uit: verwijzen naar de DPIA van een andere organisatie is niet genoeg.

Wanneer is een DPIA nodig?

Artikel 35 lid 1 AVG vraagt om een DPIA vóór de verwerking wanneer een soort verwerking, in het bijzonder met nieuwe technologieën, gelet op aard, omvang, context en doeleinden waarschijnlijk een hoog risico voor mensen inhoudt. In haar Hulpmiddel inzet generatieve AI & de AVG (13 juli 2026) noemt de AP generatieve AI als voorbeeld van zo'n nieuwe technologie. Je beoordeelt zelf of een DPIA verplicht is en moet kunnen onderbouwen waarom je er wel of geen uitvoert.

Daarvoor zijn twee hulpmiddelen. Het eerste is de DPIA-lijst van de AP (Staatscourant 2019, nr. 64418). Punt 11, Controle werknemers, noemt grootschalige verwerking van persoonsgegevens en/of stelselmatige monitoring van activiteiten van werknemers, met e-mail- en internetgebruik als voorbeeld. De lijst is niet uitputtend en ad hoc of incidentele verwerkingen zijn volgens de AP niet stelselmatig. Gewoon chatten met een AI-assistent staat er niet op. Het stelselmatig loggen en lezen van wat medewerkers invoeren valt naar ons oordeel wel onder het type verwerking dat punt 11 bedoelt.

Het tweede zijn de negen criteria van de Europese toezichthouders (EDPB, WP248 rev.01). Voldoet je verwerking aan twee of meer, dan voer je volgens de AP als vuistregel een DPIA uit. Bij nul of één moet je alsnog kunnen onderbouwen waarom je geen DPIA doet, als onderdeel van je verantwoordingsplicht. De EDPB sluit niet uit dat één criterium soms al volstaat.

Tabel 1. De negen criteria toegepast op medewerkers die een generatieve AI-chatbot gebruiken

CriteriumGeldt het?Waarom
1. Beoordelen van mensenAlleen bij bepaald gebruikAls prompts dienen om collega's of sollicitanten te beoordelen of te rangschikken, bijvoorbeeld functioneringsverslagen samenvatten of cv's scoren.
2. Geautomatiseerde besluitenAlleen als de output besluiten stuurtHet gaat om rechtsgevolgen of vergelijkbaar wezenlijke gevolgen zonder betekenisvolle menselijke tussenkomst.
3. Stelselmatige monitoringJa, als je prompts per medewerker logt en bekijktChatten zelf is geen monitoring, systematisch loggen en controleren wel. De EDPB noemt het volgen van werkstation en internetgebruik als voorbeeld waarbij een DPIA waarschijnlijk nodig is.
4. Gevoelige gegevensJa, zolang het niet is uitgeslotenZonder filter en beleid belanden bijzondere persoonsgegevens in prompts. In 2024 kreeg de AP meldingen over patiëntgegevens en een klantbestand met adressen in een chatbot.
5. Grootschalige verwerkingWaarschijnlijkDe EDPB kijkt naar aantal betrokkenen, hoeveelheid gegevens, duur en geografische reikwijdte. Een hele organisatie plus klanten, blijvend, is snel grootschalig. Een kleine pilot niet per se.
6. Koppelen van datasetsAlleen bij koppelingenZodra de AI bij mailbox, schijf of CRM kan. De AP wijst erop dat sommige systemen bij alle bestanden kunnen waar de gebruiker bij kan.
7. Kwetsbare betrokkenenJaDe AP noemt werknemers uitdrukkelijk, vanwege de ongelijke machtsverhouding. Patiënten en klanten in prompts tellen ook mee.
8. Nieuwe technologieJaDe AP noemt generatieve AI als voorbeeld.
9. Blokkering van een recht, dienst of contractAlleen bij besluiten over toegangAls de output bepaalt wie een dienst of overeenkomst krijgt.

In deze lezing komen criteria 7 en 8 vrijwel altijd terug, en dat is al de vuistregel van twee. De AP raadt bovendien aan eerst te onderzoeken of je generatieve AI zonder persoonsgegevens kunt inzetten. Leg deze drempelanalyse schriftelijk vast, ook als je besluit geen DPIA te doen.

Twee kanttekeningen. De AP legde in juni 2026 een concept van een lijst met verwerkingen zonder DPIA-plicht ter consultatie voor, gericht op onder meer het mkb. De consultatie is gesloten en de lijst was op die AP-pagina nog niet definitief, dus je kunt er niet op steunen. En een DPIA is geen grondslag: je verwerking moet rechtmatig zijn, ook als de DPIA gunstig uitvalt. Toestemming van medewerkers is lastig, want volgens de AP kunnen zij door de machtsverhouding niet vrij toestemmen of weigeren.

Wie doet wat: rollen en proces

Wie tekent en wie adviseert. De verwerkingsverantwoordelijke zorgt dat de DPIA er komt. Je mag hem laten uitvoeren door iemand binnen of buiten de organisatie, maar je blijft eindverantwoordelijk. Laat de eigenaar van de verwerking, een bestuurder of directielid, de DPIA vaststellen. De FG adviseert en ziet toe op de uitvoering. Zijn advies is verplicht als er een FG is (artikel 35 lid 2) en je neemt in het rapport op wat hij adviseerde en wat je ermee deed. De AP raadt aan de FG ook te raadplegen over de vraag of je een DPIA doet, welke methode je gebruikt en welke waarborgen nodig zijn.

De verwerker. Is de leverancier verwerker, dan moet de verwerkersovereenkomst bepalen dat hij je bijstaat bij de verplichtingen uit de artikelen 32 tot en met 36 AVG (artikel 28 lid 3 onder f), dus ook bij de DPIA en een voorafgaande raadpleging. De AP: de verwerker moet je ondersteunen en de benodigde informatie geven.

Medewerkers en ondernemingsraad. Vraag waar nodig de mening van betrokkenen of hun vertegenwoordigers (artikel 35 lid 9), bijvoorbeeld door werknemersorganisaties te raadplegen, en leg je redenen vast als je besluit afwijkt. Heb je een ondernemingsraad, kijk dan naar artikel 27 lid 1 Wet op de ondernemingsraden: instemming is nodig voor een regeling over het verwerken en beschermen van persoonsgegevens van werkenden (onder k) en voor voorzieningen die geschikt zijn voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties (onder l). Een AI-beleid met logging kan daaronder vallen, dus betrek de OR vroeg.

Wanneer naar de AP. Blijft er na je maatregelen een hoog restrisico, dan raadpleeg je de AP voordat je begint (artikel 36 lid 1). Beschrijf in je DPIA welke hoge risico's je niet volledig kunt voorkomen, in welke situaties, hoe waarschijnlijk ze zijn en welke schade kan ontstaan. Bij de aanvraag lever je onder meer de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen, doelen en middelen, maatregelen, contactgegevens van de FG en de DPIA zelf aan (artikel 36 lid 3). Vindt de AP dat de verwerking de AVG zou schenden, dan geeft ze binnen acht weken schriftelijk advies, met een mogelijke verlenging van zes weken (artikel 36 lid 2).

Publiceren en herbeoordelen. Publiceren hoeft niet, maar de AP raadt het aan. Een samenvatting volstaat als je beveiligings- of bedrijfsgevoelige informatie niet wilt openbaren. Na wijzigingen in de verwerking, de risico's of de context is een nieuwe DPIA nodig, en de AP adviseert een periodieke DPIA, bijvoorbeeld eens per drie jaar, ook als niets veranderd is. Wijs verantwoordelijken aan voor die herbeoordeling en gebruik je verwerkingsregister om te zien welke verwerkingen het AI-gebruik raakt.

Wat de DPIA moet bevatten

De AP laat de methode vrij, zolang je aan de vier onderdelen van artikel 35 lid 7 voldoet. Het AP-hulpmiddel is zelf geen DPIA, maar je kunt het als bijlage toevoegen. Het skelet hieronder koppelt de onderdelen aan de hoofdstukken van dat hulpmiddel: 1 basis op orde, 2 keuze van het systeem, 3 inzet.

Tabel 2. Skelet van een DPIA voor medewerkers die generatieve AI gebruiken

OnderdeelWat je opschrijftBewijs om bij te voegen
1. Verwerking en doelen (art. 35 lid 7 onder a; hulpmiddel 1.1, 1.2, 2.1)Een concreet doel, bijvoorbeeld "klantmails samenvatten voor het supportteam" en niet "medewerkers ondersteunen". Categorieën persoonsgegevens en betrokkenen, systemen en koppelingen, gegevensstroom, grondslag.Uittreksel verwerkingsregister (art. 30), gegevensstroomschema, grondslagbeoordeling
2. Noodzaak en evenredigheid (art. 35 lid 7 onder b; hulpmiddel 2.1 tot en met 2.5)Waarom AI nodig is, of het zonder persoonsgegevens kan, welke gegevens strikt noodzakelijk zijn, hoe lang ze worden bewaard en welke alternatieven je overwoog: ChatGPT, een EU-alternatief of geen AI.Afweging van alternatieven, beleid over toegestane gegevenscategorieën, bewaarinstellingen
3. Risicobeoordeling (art. 35 lid 7 onder c; hulpmiddel 2.2, 3.2, 3.3)Per risico kans en ernst voor de betrokkenen, niet voor de organisatie. Daarna de hoge restrisico's.Risicotabel (Tabel 3), advies van de FG, standpunt van medewerkers of OR
4. Maatregelen en aantoonbaarheid (art. 35 lid 7 onder d; hulpmiddel 1.3, 1.4, 2.3, 2.6, 3.4)Technische, organisatorische en contractuele maatregelen, wie ze uitvoert en wanneer, en hoe je aantoont dat ze werken.Verwerkersovereenkomst, subverwerkerslijst, autorisatiebeleid, trainingsbewijs, auditlogexport, reviewplanning
5. Advies en besluit (art. 35 lid 2 en 9; hulpmiddel 3.1)Advies van de FG en je reactie, de mening van betrokkenen, het besluit van de eigenaar, en of een voorafgaande raadpleging nodig is.FG-advies, verslag overleg met OR, vastgesteld besluit

Houd de DPIA per verwerkingsdoel, niet per tool. Artikel 35 lid 1 staat toe dat één beoordeling een reeks vergelijkbare verwerkingen met vergelijkbare hoge risico's bestrijkt. De keuze tussen ChatGPT, Copilot of een alternatief is dan een afweging binnen onderdeel 2. Het AP-hulpmiddel vraagt ook de basis op orde te hebben vóór je start: een actueel verwerkingsregister, een overzicht van persoonsgegevens, autorisaties die bij de rol van medewerkers passen en inzicht in verwerkingen in de cloud.

Typische risico's en maatregelen

Voor het restrisico vraagt de AP: welk hoog risico je niet volledig kunt voorkomen, in welke situaties, hoe waarschijnlijk het is en welke schade eruit voortkomt. De formuleringen in de laatste kolom zijn voorbeelden die je met eigen gegevens invult.

Tabel 3. Risico's, maatregelen en restrisico bij AI-gebruik door medewerkers

RisicoMaatregelVoorbeeld van restrisicoformulering
Prompts bevatten persoonsgegevens van collega's, klanten of patiëntenBeleid over welke categorieën wel en niet mogen worden ingevoerd, een inputfilter dat waarschuwt of vervangt (de AP noemt real-time inputfilters), training. Zie persoonsgegevens in prompts."Een filter herkent niet elke naam. Kans: middel. Gevolg beperkt voor gewone categorieën; bijzondere categorieën zijn uitgesloten."
Leverancier bewaart de invoer en traint eropAfspraken over verdere verwerking en training in de verwerkersovereenkomst, bewaartermijnen vastgelegd, auditrecht (art. 28 lid 3 onder h). De AP wijst erop dat je kunt regelen dat de aanbieder ingevoerde gegevens niet opslaat."Naleving is alleen via contract en audit te controleren. Kans: laag tot middel."
Doorgifte buiten de EU en toegang door niet-EU-autoriteitenDoorgiftegrondslag vastleggen, routering beperken tot de EU, minder sturen. Zie CLOUD Act-blootstelling."Een bevoegdheid van een niet-EU-autoriteit blijft mogelijk bij een leverancier onder niet-EU-zeggenschap. Alleen niet-gevoelige gegevens."
Onjuiste output over een persoonTraining in AI-geletterdheid (zie de AI-verordening voor gebruikers), tijd en kennis om output te controleren, geen gebruik als bron van feiten over personen. Het Copilot-advies noemt dit een van de vier hoge restrisico's uit de referentie-DPIA."Een overtuigend maar onjuist antwoord blijft mogelijk. Kans: middel. Gebruik beperkt tot concepten die een mens controleert."
Geautomatiseerde besluitvorming (art. 22)Menselijke beoordeling blijft doorslaggevend, medewerkers mogen van de output afwijken en hebben tijd om te toetsen."Bij tijdsdruk kan menselijke tussenkomst oppervlakkig worden. Kans: laag door werkafspraken en steekproeven."
Inzage en correctie als de leverancier gegevens bewaartBijstand bij verzoeken in de verwerkersovereenkomst (art. 28 lid 3 onder e), afgesproken exportprocedure, zo kort mogelijke bewaartermijn."Inzage is alleen mogelijk voor zover de leverancier gegevens levert. Blijft dat onduidelijk, dan is het restrisico hoog en volgt een voorafgaande raadpleging."
Het loggen van prompts is zelf monitoring (DPIA-lijst punt 11)Waar mogelijk alleen metadata loggen, inhoud kort bewaren, leesrechten beperken tot een benoemde rol, doel vastleggen, medewerkers informeren, OR-instemming (art. 27 lid 1 onder k en l WOR)."Het gevoel van controle kan gebruik remmen. Kans: middel. Beperkt door metadata, korte bewaartermijn en OR-instemming."
AI krijgt toegang tot mailbox, schijf of CRMToegang per doel beperken, autorisaties op rollen laten aansluiten, koppelingen standaard uit."Via de AI zijn documenten bereikbaar die niet nodig zijn. Kans: laag bij rolgebonden autorisaties."
Medewerkers gebruiken privéaccounts naast het goedgekeurde middelEen even gemakkelijk goedgekeurd alternatief, duidelijke afspraken, een meldprocedure. De AP wijst op de meldplicht bij datalekken. Zie uitrol zonder shadow AI."Gebruik buiten het goedgekeurde middel blijft mogelijk. Kans: middel. Gevolg: datalek met meldplicht."

ChatGPT, Copilot en EU-alternatieven: wat leg je over de tool vast

De AP ziet dat veel mensen op de werkvloer digitale assistenten gebruiken, zoals ChatGPT en Copilot. In je DPIA kies je geen merk maar een middel voor een doel. Het AP-hulpmiddel zegt dat het gebruik van andere diensten van een leverancier niet voldoende reden is om ook voor het AI-systeem van die leverancier te kiezen. Een bestaand Microsoft- of Google-contract beslist dus niets. Een systeem dat invoer deelt met de leverancier en gebruikt voor verdere training heeft bovendien een grotere impact dan een systeem dat je zelf hebt ontwikkeld en beheert.

De AP gaf in 2025 een advies over de voorgenomen inzet van Microsoft 365 Copilot door een gemeente, na een voorafgaande raadpleging. Het advies is op 13 juli 2026 gepubliceerd. De AP concludeerde dat de voorgenomen verwerking, zoals beschreven, de AVG zou schenden tenzij er maatregelen werden genomen. De referentie-DPIA waarop de gemeente steunde noemde vier hoge restrisico's: betrokkenen konden hun rechten niet uitoefenen, onjuiste gegenereerde persoonsgegevens konden nadelige gevolgen hebben, er was te weinig transparantie over service- en telemetriegegevens van de leverancier, en gepseudonimiseerde gegevens konden worden geheridentificeerd door onbekende bewaartermijnen. Een gebrek aan transparantie bij de leverancier ontslaat de organisatie volgens de AP niet van haar eigen verplichtingen, en werkt een leverancier niet mee, dan kan die niet worden ingeschakeld. Het advies is gebaseerd op de verwerking van die gemeente en andere organisaties moeten zelf beoordelen of hun verwerking overeenkomt. Lees het als voorbeeld van de vragen die de AP stelt, niet als oordeel over een product.

Verzamel per leverancier de volgende feiten, bij voorkeur schriftelijk. Geen van deze punten zegt dat een leverancier voldoet: de antwoorden bepalen dat.

Tabel 4. Feiten die je per AI-leverancier verzamelt

GegevenWat je navraagtWaarom het ertoe doet
RolVerwerker, of (gezamenlijk) verwerkingsverantwoordelijke, per soort verwerkingBepaalt of je een verwerkersovereenkomst nodig hebt (hulpmiddel 2.6)
VerwerkersovereenkomstDekt ze artikel 28 lid 3: schriftelijke instructies incl. doorgifte, vertrouwelijkheid, beveiliging, subverwerkers, bijstand bij rechten en bij artikelen 32 tot en met 36, wissen, auditContractuele basis van onderdeel 4
BewaringPer categorie (invoer, uitvoer, metadata, diagnostische en telemetriegegevens): waar, hoe lang, aanpasbaar of nietOpslagbeperking (hulpmiddel 2.5)
TrainingMag de leverancier invoer gebruiken voor eigen modellen, en kun je dat uitzettenVerdere verwerking (hulpmiddel 2.6)
SubverwerkersLijst, locaties, melding van wijzigingen, bezwaarrecht (art. 28 lid 2 en 4)Keten van verantwoordelijkheid
DoorgiftegrondslagWelke grondslag per land, en welke toegang autoriteiten buiten de EU kunnen hebbenZie CLOUD Act-blootstelling
Opslag- versus verwerkingslocatieWaar gegevens in rust staan, waar het model draait en wie de leverancier controleert, als drie aparte vragenEen EU-regio zegt niets over zeggenschap
BeheerinstellingenWie toegang heeft, welke modellen en koppelingen, welke bewaartermijn, inloggen via je eigen identiteitsproviderAutorisaties en dataminimalisatie (hulpmiddel 1.3, 2.4)
AuditlogInhoud of metadata, exporteerbaar, wie het leest, hoe langAantoonbaarheid en monitoringrisico
Filters en transparantieInzicht in en invloed op filters, en welke servicegegevens de leverancier verzameltDe AP vraagt hier uitdrukkelijk naar in het Copilot-advies

Hoe een gateway of workspace-laag zoals Sluis op de maatregelen aansluit

Een gateway of workspace-laag zit tussen medewerkers en modellen en kan een deel van de maatregelen uit Tabel 3 technisch afdwingen in plaats van alleen beschrijven. Sluis, een beheerde dienst van 7Lab B.V. in Amsterdam met een ISO 27001-certificaat, werkt zo: eigenaren bepalen welke modellen leden mogen gebruiken, de hele catalogus of een beperkte set met een standaardkeuze. Residency staat standaard op alleen de EU en wordt bij verzending afgedwongen, zodat een verzoek naar een andere jurisdictie met een 403 wordt geweigerd voordat er iets vertrekt. Voor Agent Harness-modelverkeer geldt een gedocumenteerde uitzondering: daar bepaalt het abonnement bij de provider de regio en legt Sluis die ongeverifieerd vast. Gedetecteerde persoonsgegevens worden vóór verzending vervangen door omkeerbare, getypeerde «TOKEN»-placeholders en in het antwoord teruggezet. Elk verzoek krijgt één regel in een hash-gekoppeld auditspoor dat je offline kunt verifiëren. MCP-tools en subagents zijn per organisatie uit te zetten, en bij een beleid met alleen EU hoort webzoeken uit, omdat webquery's de grens verlaten. Het bewaren van de inhoud van verzoeken voor het auditlog is een instelling: standaard aan, standaard 30 dagen, instelbaar van 1 tot 36.500 dagen, of uit voor een log met alleen metadata. Die keuze hoort in jouw DPIA onder monitoring.

De grenzen: detectie is niet perfect, Sluis blokkeert of detecteert zelf geen shadow AI op andere sites, en het gebruik van Sluis maakt jouw verwerking op zichzelf niet AVG-conform. Beoordeel Sluis met dezelfde feitenlijst als elke andere leverancier (Tabel 4). Het is een beheerd product van een jong bedrijf, dus weeg ook continuïteit mee. Meer staat bij de gateway, Sluis Workspace en residency.

Checklist

  • Drempelanalyse schriftelijk vastgelegd, met de negen criteria toegepast (Tabel 1)
  • Gecontroleerd of generatieve AI zonder persoonsgegevens kan
  • Doelen concreet beschreven en gekoppeld aan het verwerkingsregister
  • Grondslag per doel vastgesteld
  • Per leverancier de feitenlijst ingevuld (Tabel 4), met schriftelijke antwoorden
  • Verwerkersovereenkomst getoetst aan artikel 28 lid 3, inclusief bijstand bij DPIA en rechten
  • Risico's, maatregelen en restrisico's vastgelegd (Tabel 3)
  • FG om advies gevraagd; advies en reactie opgenomen
  • OR betrokken bij logging en monitoring; instemming vastgelegd waar vereist
  • Bij hoog restrisico: voorafgaande raadpleging aangevraagd vóór de start
  • Medewerkers getraind; afspraken over wat wel en niet mag worden ingevoerd
  • Herbeoordeling ingepland, met een eigenaar en triggers, uiterlijk na drie jaar

Veelgestelde vragen

Moet ik een DPIA doen als medewerkers alleen een betaald ChatGPT-abonnement gebruiken?

De bronnen koppelen de DPIA-plicht niet aan het type abonnement maar aan de verwerking: aard, omvang, context, doeleinden en de kans op een hoog risico (artikel 35 lid 1 AVG). Geen van de AP-bronnen die wij lazen zegt dat een betaald abonnement de plicht wegneemt. Wat telt: worden er persoonsgegevens ingevoerd, hoeveel en van wie, en wat doet de leverancier ermee (bewaren, trainen) in welke rol. Wat een specifiek abonnement daarover toezegt, haal je bij de leverancier en leg je vast. Daar doen wij geen uitspraken over. De AP schreef in 2024 ook dat het gebruik van een chatbot op eigen initiatief en tegen de afspraken in een datalek is als er persoonsgegevens in gaan, en dat gebruik dat een organisatie zelf toestaat vaak niet wettelijk toegestaan is. Begin dus met Tabel 1.

Mag ik de DPIA van een andere organisatie hergebruiken?

Niet als vervanging. Volgens het AP-hulpmiddel moet je een verplichte DPIA zelf uitvoeren: verwijzen naar een generieke DPIA (referentie-DPIA) van een andere organisatie is niet voldoende. In het Copilot-advies had de gemeente naast de referentie-DPIA een eigen DPIA, en de AP adviseerde aanvullende maatregelen bovenop die uit de referentie-DPIA. Zo'n document kan dus input zijn voor je risicolijst. Binnen je eigen organisatie kan één DPIA wel een reeks vergelijkbare verwerkingen met vergelijkbare risico's dekken (artikel 35 lid 1).

Is een DPIA nodig voor een pilot?

Ja, zodra de pilot persoonsgegevens verwerkt. Het AP-hulpmiddel zegt dat ook bij een pilot van generatieve AI persoonsgegevens kunnen worden verwerkt en dat dan een DPIA nodig is. In het Copilot-advies schrijft de AP dat ook een pilot aan de AVG moet voldoen. Een kleinschalige pilot kan helpen om te controleren of maatregelen werken, bijvoorbeeld bij use cases met het kleinste verwachte risico, maar opschalen is volgens de AP geen doel op zich. Begin met de DPIA in de ontwerpfase, ook als nog niet alle details bekend zijn.

Hoe vaak moet ik de DPIA herhalen?

Er is geen vaste wettelijke termijn. Volgens de AP is een DPIA een doorlopend proces: je blijft monitoren of je verwerking, de risico's of de context veranderen, en bij veranderingen is een nieuwe DPIA nodig. Daarnaast adviseert de AP een periodieke DPIA, bijvoorbeeld eens per drie jaar, ook als de verwerking niet veranderd is. Artikel 35 lid 11 vraagt een toetsing in elk geval bij een wijziging van het risico, en het AP-hulpmiddel wil dat je periodieke herbeoordeling structureel in je bedrijfsprocessen opneemt. Omdat modellen, functies en leveranciersvoorwaarden snel veranderen, koppelen wij de herbeoordeling ook aan triggers zoals een nieuwe functie, doel of gegevenscategorie. Dat is onze praktische aanvulling, geen eis uit de bronnen.

Bronnen

Alle gidsen
Volgende gidsDe AI-verordening voor organisaties die AI gebruiken